Tapjawa Archives - Prūsas Tāutas Prēigara

Ērnsts Mōlenauweris, Tapjawas ekspresiōnists

Glabbis — Thu, 26 Aug 2021 22:36:31 +0000

Ērnsts Mōlenauweris

En 1892 m. daggjas 27 d. gimma Ērnsts Mōlenauweris (miksiskai Ernst Mollenhauer) en Tapjawai, kunsteniks ekspresiōnists.

1913 – 1914 be 1918 – 1922 m. studīwuns en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai. Pirzdau karjaūsnan prei R. Pfēiferan, pa karjaūsnan prei A. Degneran.

Zūrgi 1913 m. Mōlenauweris perjāt en Niddan pirman rēizan.

En 1919 m. buwinna prei Ērmanan Blōdin.

En 1920 m. Mōlenauweris pattina Ē. Blōdis dukterin – Ēdwigan Blōdin.

En 1922-1923 m. buwinna en Amērikai.

En 1923 m iz enwārgusin Ērmanan Blōdin imma westun krūgan be nadirītun kīrsa Niddas kunstas kolōnijan. Be pagruntina Ērmanas Blōdis stipēndijan – aīns iz akadēmijas studēntin mazēi buwīntwei en Blōdis krūgu pastippan daggan.

En 1939 m. Mōlenauwerjas teikā pastāi pazinatā kāigi “izgīmtiniska”.

En 1945 m. wisāi Mōlenauwerjas delāi pastāi naikintāi. Pa karjaūsnan buwinna en Zjultas sallai, kawīda tenesmu bēi spārts paligī Kursjan Kāpamans.

Ezze 32:00 bilāi Māja Mōlenauweri

Gailā saulī kīrsa jūrjan

Āldjas na krāntan

Saūli kīrsa kāpans

Laiwāi prei krāntan

Bētan preo jūrjan

Butāi en Niddai

Kursiskai laiwāi en āustju

Pa pintin

Kārls Tapjaws

Glabbis — Sat, 24 Oct 2020 21:35:33 +0000

Kārls Tapjaws, subapōrtretan, 1920 m.

1870 m. spallinas 25 d. gimma Kārls Tapjaws (miksiskai – Karl Schröder-Tapiau) en Tapjawai, kunsteniks. Tāns studīwuns en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai. Tāns glaubāwuns tautāspawidans be pōrtretans, pagaūwuns ezze “bīdermajeras” stīlu, panzdau taūwinantjai si impresiōnisman.

Pawīda en mēstan, 1911 m.

Pawīda en snāigas mēstan, 1924 m.

Tautāspawida, 1920 m.

Daggas tautāspawida, 1915 m.

Gatwi, 1945

Dāmas pōrtretan, 1922 m.

Lōwis Kōrints

Glabbis — Wed, 22 Jul 2020 20:11:01 +0000

Lōwis Kōrints, subapōrtretan sen skelettan, 1896

1858 m. līpas 21 d. gimma Lōwis Kōrints (miksiskai Lovis Corinth), waīsts prūsisks kunsteniks, en Tapjawai. Impresiōnists, dīgi ekspresiōnists. Tenesse prūsisks emmens mazīlai būtwei iz werban kurtun: Kurīnts, “stas kas kurrja”, anga Kārints, kāigi tāns subs iztarēi swāise emnin, sen ilgan ā, bilīntjai dialektiskai.

L. Kōrintas buttan en Tapjawai, zēistan en 1825 m., auīmtan en 2013 m.

L. Kōrintas buttan en Tapjawai pastāi naikīntan be teinū zēistan iz nawwan, auīmtan en 2020 m. sēmenjas 30 d.

L. Kōrintas buttan pastāi wangīntan be en 2021 m. zallawas 22 d. stwi audāi si pirms plenērs

Pawīda en L. Kōrintas buttan ezze tiltu kīrsa Prēigaran.

L. Kōrintas māsas buttan en Kunnegsgarbas Knīpawu, en kawīdsmu tāns buwinna en 1866—1873, makināntjai si en Knīpawas gimnāziju.

En 1876 m. tāns praskīja iz Tapjawan en Kunnegsgarban makīntin si en Kunnegsgarbas Kunstas akademījai ērgi 1880 m. Panzdau aujāja en Mikskātautan.

Be en 1888 m. etwartinna si en Kunnegsgarban. Tāns bēi aīns iz pirmans kunstenikans iz Niddas Kunstas Kolōnijan.

Niddas kapurna, 1893 m.

Mazīngi palīgintun L. Korintas Niddas kapurnan sen D. Staššus Niddas kapurnan.

////

Meddjan, 1896 m.

Meddjan, 1893 m.

L. Kōrintas deznimai glaubāi swāise gennan be tenesse “realizms” deznimai praēit en ka nika nireālan. Kāigi tāns subs bilāi: “Arwi kunsta ast stawīda, kawīda dēlai sen nireāliskan/niarwiskan”.

Lōwis Kōrints, subapōrtretan sen mērgan, 1902 m.

Lōwis Kōrints, subapōrtretan sen nāgan rīkisnan

Kunsteniks be tenesse seimī, 1909 m.

Mērgiskan

Migantī mergā

Paradīzan, 1912 m.

Marsas ēnrankis (Wenēras spīgelis), 1910 m.

Bakchanālija

Ebraudāsna

Kunstenikas Rumpfas seimī

I. Kānts, 1916 m.

Lōwis Kōrints pra S. Kāuwerjan, pamīntlan en Kunnegsgarbu, etteikātan en 2020 m.