En 1892 m. daggjas 25 d. gimma Kārls Ōilenšteins (miksiskai Karl Eulenstein) en Mēmelei, kunsteniks ekspresiōnists.

En 1919 – 1923 m. studīwuns si en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai. En stan kērdan akadēmijas studēntjai prōtestiwusis prīki klassiskan studīsnas sistēman. Stawīds klassisks makinnewis bēi Rīkards Prfēifers. Be K. Ōilenšteins (ēmperi sen Ērnstan Mōlenauwerjan) bēi prōtestas gruppis wediks. Ēnwangan akadēmijas auktimmiskan prēitara be kwaitēi perwākautun M. Pechšteinan, kawīds ni spārts kwaitīwuns makīntun en akadēmijai. Be en 1920 m. en akadēmijai pagaūwuns makīntun Artūrs Degners. Adder ainawīdan, panzdau K. Ōilenšteins ginnimans gērbuns ni gaūwats nika labban en akadēmijai.

En 1923 – 1926 m. K. Ōilenšteins buwinna en Kunnegsgarbu be dēlai kāigi pawīrps kunstenuks, adder penningans ni turēi. Tenesmu pagalba garāinas kaupiks Steipāts, sen kawīdse dukterin (Lennan) K. Ōilenšteins ginjauja. En 1925 m. Lenna Steipāta aujāja en Berlīnan, be kittan mettan Kārls jāt prei tennan. Be tālis tenēi buwinna pastippan gīwatan en Berlīnu, adder deznimai perjāt en taweīnan. Eraīnan daggan, ērgi 1944 m. K. Ōilenšteins jāt en Mēmelin be Kursjan Kāpans. Be gattawina stwen swāise izsadīnsnans.

En Niddai per ilgan kērdan tāns buwinna prei Ērmanan Blōdin, ēmperi sen kittans Niddas kolōnijas kunstenikans.

Be ka ast interessanti?! Ezze 1926 mettu tāns buwinna en Berlīnu, adder ni turēi ni aīnan Berlīnas pawīdas bildjan! Tāns subs eīskina, kāi en Berlīnu tāns nikaddan ni buwāi aīns. Be per stan, kāi glaubālai tāns turri būtwei ainaseīlingis, staddan mazzi justun pawīdas naseīljan. Be buwīntjai en Berlīnu tāns wisaddan widāi Prūsan kāigi waīdawan anga wīzijan. Adder perjāntjai en taweīnan en 1932 m. tāns bilāi: “Pa delli mettans asma etkūmps en taweīnu. Sta ast rikīwisks jussenis. Adder pawīda, kawīdan as pēduns en sēru, be kawīda pastāi per waīdawan, ast pastippai kitawīdiska. Tū laukīja buttans, gatwins, krāntan, engnessenjans, kawīdans erlaikāwuns tūlan mettans, adder tū ni wīrst aupalluns dins be tū jāutja si prawilts. Wissan ast plassan be ni ast izbiliwīngjan… Per dirītajan dabba ast stan, ka dirītajs mazzi tikīntun iz dabban“.

Mazzi būtwei, stwi K. Ōilenšteins izbilīwuns galwas klaūtalan kāigi zmānes widāi be wīda Prūsan.

En 1944 m. daggan tāns bēi en Mēmelei panzdaman rēizan. Be per tennan taweīns pastippai wīrta en engnessenjans be waīdawans.

En 1945 m. en Berlīnu bōmbi naikīnusi tenesse studdijan be wisāi bildjāi zuwwa. Pa karjaūsnan K. Ōilenšteins turēi pagaūtun gīwatan iz nawwan.

En Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai studīwuns si prei S. Kāuwerjan.

En 1898 m. sakkjas 26 d. gimma Jāns Endrušāts (miksiskai Johannes Endruschat) en Mēmelis tāutas Baltupēnan kāimu (Rangānis māteri), kunsteniks. Tenesses māldaisis brāti Augusts Endrušāts dīgi bēi kunsteniks.

En 1914 m. karjaūsnas kēsman, Endrušātas seimī pastāi izwestā en Čuwāšijan. Stwen Jāns (tēt dīgi tenesse brāti Augusts) Endrušāts studīwuns glaubātun ikōnans.

En 1918 m. perjāja etwārtai en Mēmelis tāutan, adder tenēisan būrwalks pastāi izgraūzts. Be tāns pagaūnja etteikātun būrwalkan, adder brāti Augusts aujāja en Berlīnan.

En 1923 m. pāljas 15 d. gimma Ārkibalds Bajorāts (miksiskai Archibald Bajorat) en Mēmelei, kunsteniks. Makinna si en Sillakārcemai (en Siluttei).

1831 m. raggas 15 d. gimma Girēns (Jūrgis Zauerweīns, Jūris Zurōwins).

1831 January 15 was born Girēns/Girėnas (Georg Sauerwein, Juro Surowin).

Ezze 1875 mettu tāns buwinna en Prūsai, en Mēmelei zūrgi 25 mettans be tūlan dēlawuns palaikāntjai baltiskan amziskan etgīmsenjan en Prūsai.

From 1875 he lived in Prussia, in Memel for about 25 years and worked hard supporting Baltic national revival in Prussia.

En 17-19 metasimtan Prūsai, germanizācijas paggan, baltiska prūsiska identitāti pastāi ersadintā pra leītawiskan.

In Prussia of 17-19 centuriesm because of germanisation, Baltic Prussian identity was repleced by Lithuanian.

Etnōniman „leītawisks“ deznimai tērpawusis palīgu nūmans teinū tērpawintjai etnōniman „baltai“, „baltisks“ sen zentlisnan „neggi miksisks, neggi slāwisks“.

Ethnonym „Lithuanian“ often was used in similar way how now we use the ethnonym Balts, Baltic with the meaning „neither German, nor Slavic“.

Stesse paggan amzisks baltisks etgīmsenis en 19 mts. Prūsai audāi si sen „leītawiskan“ kōdan.

That‘s why national Baltic revival in Prussia of 19 cent happened with „Lithuanian“ code.

Be en Girēnas kērdan deīktisks prūsisks balts bēi ebzentlints pra etnōniman „leītaweniks“ (lietuvninks) ka faktiskai ast 17-19 mts. prūss.

In time of Girēns local Prussian Balt was expressed by the ethnonym „lietuvninks“ that means Lithuanian speaker of Prussia.

Girēns bēi peisāwuns zūrgi 300 wērsans Prūsas leītawiskai.

Girēns has written about 300 poems in Prussian Lithanian.

Tenesse ukawaīstaisis wērss „Leītawenikai mes asmai gimmusis“ pastāi pra Leītawiskas Prūsas himnan en 1879 mettu.

His most known poem „As Prussian Lithuanians we are born“ became a Prussian Lithuania hymn in 1879.

Leītawenikai mes asmai gimmus,

Leītawenikai mes turrim būt,

Stan teīsin gaūwamai engimmus,

Stan be ni turim dātun zūt.

 As Prussian Lithuanians we are born,

As Prussian Lithuanians we should be,

That honour we got since we were born

And we must not let it die.

Pamīntlan Girēnu en Mēmelei.

En 1879 m. en Tilzei tāns gruntina „Literatūriskan pēran“, kawīdas pertreppenikai dīgi bēi waistāi zinānikai kāigi Kristiāns Bartis, Adalberts Beccenbergeris, Pilipps Fortunatows, Ēdwards Gizēwiws, Geōrgs Nesselmans, Ljūdwiks Pasargis, Ēdwards Wolteris.

In 1879 in Tilzit he founded Literary society, its members were known scientists like Christian Bartsch, Adalbert Bezzenberger, Filipp Fortunatov, Eduard Karol Samuel Gisevius, Georg Nesselmann, Ludwig Passarge, Eduards Volters.

Ilgans mettans tāns wālinna prīki germanizācijan en Prūsai.

For a long time he had his battle against Germanisation in Prussia.

Adder widāntjai miksiskas šowinizmas paspārtinsnan, en 1899 mettu tāns aujāja iz Prūsan en Nōrwegijan.

But facing the increase of German chauvinism, in 1899 he left from Prussia for Norway.