Kunnegsgarbas kunstas akadēmija Archives - Prūsas Tāutas Prēigara https://awizi.twanksta.org/tag/kunnegsgarbas-kunstas-akademija/ pirma prūsiska awīzi Mon, 07 Feb 2022 21:34:14 +0000 pru hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.2 107105543 Ērnsts Šāumans, kunsteniks iz Warnikkans, iz legēndiskan Sembas krāntas kāiman. https://awizi.twanksta.org/nawwiniskai/ernsts-saumans/ Mon, 07 Feb 2022 20:54:28 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=4092 Skaitātun tālis →]]>
Jajikkai na plūjakrakstan, 1931 m.

En 1890 m. wassarinas 7 d. gimma Ērnsts Šāumans (miksiskai Ernst Schaumann) en Kunnegsgarbu, “stēisan zirgan kunsteniks”.

Zūrgi 1908 m. pagaūwuns stidītwei en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai, tālis studīwuns en Berlīnu.

Tāns pa swāise kwāitan immuns delīkan en pirmai (tēt dīgi en āntrai) swētas karjaūsnai kāigi karrjas kunsteniks.

Tāns etteikāwuns Lōwjas Kōrintas bīldjan en Tapjawas kīrkei.

Pa 1920 m. tāns zēiduns buttan en Warnikkamans, be turēi nidebīkan zirgeīnan, glaubāwuns zirgans. Buwinnuns stwen be en Kunnegsgarbu ērgi 1948 m.

Tenesse tāws dīgi bēi Ērnsts Šāumans (Wāraisis), be dīgi kunsteniks. Tenesse dukti Ildegārda Grūbe-Lōja dīgi bēi kunsteniki.

Prei wutrjan, 1919 m.
Zirgāi pāsja si prei Trakēnans, 1936 m.
Daggas bētan
Sunnis en krēslu
Mērgas prei kalēndiskan adlin, 1928 m.
Zānsjas, 1919 m.
Rīkards Štrāuss en Kunnegsgarbu, 1927 m.
]]> 4092 Ūga Wāltis, Instrāpilis kunsteniks https://awizi.twanksta.org/kalendars/uga-waltis-instrapilis-kunsteniks/ Sun, 06 Feb 2022 18:43:05 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=4083 Skaitātun tālis →]]>
Ankstāina. Māldan pāran na gārban.

En 1884 m. wassarinas 6 d. gimma Ūga Wāltis (miksiskai Hugo Walzer) nitāli ezze Instrāpilei, kunsteniks.

En 1904 – 1905 m. studīwuns en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai.

En 1927 m. pāljas 23 d. aulaūwa en Kunnegsgarbu.

Ankstāina, 1914 m.
Arjāntjai laūkan, 1920 m.
Etdwesis en saddu, 1910 m.
Pawīda en mēstan, 1922 m.
Genā iz pussideinans, 1922 m.
Pawīda en mēstan
]]> 4083 Gustaws Wīčs, Kunnegsgarbas kunsteniks https://awizi.twanksta.org/kalendars/gustaws-wics/ Mon, 25 Oct 2021 18:02:57 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3894 Skaitātun tālis →]]>
Anzans

En 1868 m. spallinas 25 d. gimma Gustaws Wīčs (miksiskai Gustav Wittschas) en Kunnegsgarbu, kunsteniks.

Studīwuns si en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai prei Emīljan Nāidjan.

Anzans
Prūsiska tautāspawida
Kursisks zukenīks
Zmānents sen zallin keppun
]]> 3894 Ānsis Paukštāts, Instrāpilis kunsteniks https://awizi.twanksta.org/kalendars/ansis-paukstats-instrapilis-kunsteniks/ Mon, 25 Oct 2021 17:08:38 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3889 Skaitātun tālis →]]>
Sarkawa. Kursiskai laiwāi be buttan prei kursjan marrjan. 1925 m.

En 1904 m. spallinas 25 d. gimma Ānsis Paukštāts (miksiskai Hans Paukstadt) en Instrāpilei, kunesteniks.

Studīwuns si en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai.

Buwinna en Kunnegsgarbu.

Glaubāi deznimais Kursjan Kāpan tautāspawidans.

Kāpas
]]> 3889 Rūta Waltīna, kunsteniki https://awizi.twanksta.org/kalendars/ruta-waltina-kunsteniki/ Wed, 29 Sep 2021 16:09:26 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3875 Skaitātun tālis →]]>
Rūta Waltīna makinna si en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai prei A. Partikelan

En 1906 m. sillinas 29 d. gimma Rūta Waltīna (miksiskai Ruth Faltin) en Kunnegsgarbu, kunsteniki.

Makinna si en kunstas skūlei prei Ōtan Ēwelan.

En 1931-1939 mettu studīja en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai prei P. Burmanan, panzdau prei A. Partikelan.

En 1932 – 1944 m. jāja en Niddan.

En 1945 mettas raggas mēnsin Rūta Waltīna bēga iz Prūsan.

Ēst wisāi Rūtas Waltīnas bildjāi zuwwa en karjaūsnas pannu. Mazzi būtwei, erlaikāi si tēr aīnan bildjan. Wisāi kitāi glaubālis ast iz awīzins be lāiskans.

Laīwan prei marrjan.
Pa Niddas gatwin
Paguddis pawīda prei Marangan
Zukenikkan kāims
Skallawas pawīda prei Gastans
Niddas zupāni Šekāna, 1940 m.

]]> 3875 Ūlriks Knispels, kunsteniks https://awizi.twanksta.org/kalendars/ulriks-knispels-kunsteniks/ Sat, 18 Sep 2021 17:57:29 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3842 Skaitātun tālis →]]>
Ūlriks Knispels

En 1911 m. sillinas 18 d. gimma Ūlriks Knispels (miksiskai Ulrich Knispel) en Kēsterinu, en Prūsas wakarammans.

En 1931-1932 m. studīwuns si en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai prei A. Partikelan be P. Burmanan.

Ūlrikas Knispelas delāi praēit iz ekspresiōnisman en surrealisman.

]]> 3842 Ērnsts Mōlenauweris, Tapjawas ekspresiōnists https://awizi.twanksta.org/kalendars/ernsts-molenauweris-tapjawas-ekspresionists/ Thu, 26 Aug 2021 22:36:31 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3809 Skaitātun tālis →]]>
Ērnsts Mōlenauweris

En 1892 m. daggjas 27 d. gimma Ērnsts Mōlenauweris (miksiskai Ernst Mollenhauer) en Tapjawai, kunsteniks ekspresiōnists.

1913 – 1914 be 1918 – 1922 m. studīwuns en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai. Pirzdau karjaūsnan prei R. Pfēiferan, pa karjaūsnan prei A. Degneran.

Zūrgi 1913 m. Mōlenauweris perjāt en Niddan pirman rēizan.

En 1919 m. buwinna prei Ērmanan Blōdin.

En 1920 m. Mōlenauweris pattina Ē. Blōdis dukterin – Ēdwigan Blōdin.

En 1922-1923 m. buwinna en Amērikai.

En 1923 m iz enwārgusin Ērmanan Blōdin imma westun krūgan be nadirītun kīrsa Niddas kunstas kolōnijan. Be pagruntina Ērmanas Blōdis stipēndijan – aīns iz akadēmijas studēntin mazēi buwīntwei en Blōdis krūgu pastippan daggan.

En 1939 m. Mōlenauwerjas teikā pastāi pazinatā kāigi “izgīmtiniska”.

En 1945 m. wisāi Mōlenauwerjas delāi pastāi naikintāi. Pa karjaūsnan buwinna en Zjultas sallai, kawīda tenesmu bēi spārts paligī Kursjan Kāpamans.

 

Ezze 32:00 bilāi Māja Mōlenauweri
Gailā saulī kīrsa jūrjan
Āldjas na krāntan
Saūli kīrsa kāpans
Laiwāi prei krāntan
Bētan preo jūrjan
Butāi en Niddai
Kursiskai laiwāi en āustju
Kursiskai laiwāi en āustju
Pa pintin
]]> 3809 Rīkards Pfēifers, akadēmijas profesōrs https://awizi.twanksta.org/nawwiniskai/rikards-pfeifers-akademijas-profesors/ Thu, 26 Aug 2021 15:43:01 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3797 Skaitātun tālis →]]>
R. Pfēifers, 1924 m.

En 1878 m. daggjas 26 d. gimma Rīkards Pfēifers (miksiskai Richard Pfeiffer) en Breslawai.

En 1910 – 1932 m. dēlawuns en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai.

Ezze 1910 mettu jāja en Niddan sen studēntins.

Daggas bētan prei appin en Prūsai, 1910 m.
Sētajs, 1913 m.
Buttas ilgisnā
]]> 3797 Kārls Ōilenšteins, Mēmelis ekspresiōnists https://awizi.twanksta.org/nawwiniskai/karls-oilensteins-memelis-ekspresionists/ Wed, 25 Aug 2021 14:32:39 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3778 Skaitātun tālis →]]>
Kursiskai laiwāi

En 1892 m. daggjas 25 d. gimma Kārls Ōilenšteins (miksiskai Karl Eulenstein) en Mēmelei, kunsteniks ekspresiōnists.

En 1919 – 1923 m. studīwuns si en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai. En stan kērdan akadēmijas studēntjai prōtestiwusis prīki klassiskan studīsnas sistēman. Stawīds klassisks makinnewis bēi Rīkards Prfēifers. Be K. Ōilenšteins (ēmperi sen Ērnstan Mōlenauwerjan) bēi prōtestas gruppis wediks. Ēnwangan akadēmijas auktimmiskan prēitara be kwaitēi perwākautun M. Pechšteinan, kawīds ni spārts kwaitīwuns makīntun en akadēmijai. Be en 1920 m. en akadēmijai pagaūwuns makīntun Artūrs Degners. Adder ainawīdan, panzdau K. Ōilenšteins ginnimans gērbuns ni gaūwats nika labban en akadēmijai.

Ērnsts Mōlenaaweris be Kārls Ōilenšteins en Niddai, 1940 m.

En 1923 – 1926 m. K. Ōilenšteins buwinna en Kunnegsgarbu be dēlai kāigi pawīrps kunstenuks, adder penningans ni turēi. Tenesmu pagalba garāinas kaupiks Steipāts, sen kawīdse dukterin (Lennan) K. Ōilenšteins ginjauja. En 1925 m. Lenna Steipāta aujāja en Berlīnan, be kittan mettan Kārls jāt prei tennan. Be tālis tenēi buwinna pastippan gīwatan en Berlīnu, adder deznimai perjāt en taweīnan. Eraīnan daggan, ērgi 1944 m. K. Ōilenšteins jāt en Mēmelin be Kursjan Kāpans. Be gattawina stwen swāise izsadīnsnans.

En Niddai per ilgan kērdan tāns buwinna prei Ērmanan Blōdin, ēmperi sen kittans Niddas kolōnijas kunstenikans.

Be ka ast interessanti?! Ezze 1926 mettu tāns buwinna en Berlīnu, adder ni turēi ni aīnan Berlīnas pawīdas bildjan! Tāns subs eīskina, kāi en Berlīnu tāns nikaddan ni buwāi aīns. Be per stan, kāi glaubālai tāns turri būtwei ainaseīlingis, staddan mazzi justun pawīdas naseīljan. Be buwīntjai en Berlīnu tāns wisaddan widāi Prūsan kāigi waīdawan anga wīzijan. Adder perjāntjai en taweīnan en 1932 m. tāns bilāi: “Pa delli mettans asma etkūmps en taweīnu. Sta ast rikīwisks jussenis. Adder pawīda, kawīdan as pēduns en sēru, be kawīda pastāi per waīdawan, ast pastippai kitawīdiska. Tū laukīja buttans, gatwins, krāntan, engnessenjans, kawīdans erlaikāwuns tūlan mettans, adder tū ni wīrst aupalluns dins be tū jāutja si prawilts. Wissan ast plassan be ni ast izbiliwīngjan… Per dirītajan dabba ast stan, ka dirītajs mazzi tikīntun iz dabban“.

Mazzi būtwei, stwi K. Ōilenšteins izbilīwuns galwas klaūtalan kāigi zmānes widāi be wīda Prūsan.

En 1944 m. daggan tāns bēi en Mēmelei panzdaman rēizan. Be per tennan taweīns pastippai wīrta en engnessenjans be waīdawans.

En 1945 m. en Berlīnu bōmbi naikīnusi tenesse studdijan be wisāi bildjāi zuwwa. Pa karjaūsnan K. Ōilenšteins turēi pagaūtun gīwatan iz nawwan.

Elenna Lotberga, M. Pechšteins, Kārls Ōilenšteins. Nidda. 1939 m.

Bētan en Kāpamans. Zūrgi 1940 m.
Laīwan en āustu
Kursiskai laiwāi
Kursiskai laiwāi
Butāi en Kāpamans
Zukkauniskai butāi
Kummetis. 1931 m.
Zukkaunisks kāims
En Niddai
]]> 3778 Kārls Bublits, kunsteniks https://awizi.twanksta.org/kalendars/karls-bublits-kunsteniks/ Mon, 23 Aug 2021 23:11:39 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3769 Skaitātun tālis →]]>
Kārlas Bublitas pōrtretan pra Lōwjan Kōrintan

En 1866 m. daggjas 23 d. gimma kunsteniks Kārls Bublits (miksiskai Carl Bublitz) en Kunnegsgarbu.

Studīwuns en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai prei Emīljan Nāidjan.

K. Bublitas ginni bēi Lōwis Kōrints, sēn kan tenēi jadāwusis en Niddan.

Māsas Annikas langstā. Kunnegsgarbas Pirzdaumēstas Ilga gatwi, 110, 1931 m.
Jūrjas krānts, 1920 m.
Maldā arfenikini, zūrgi 1900 m.
Wilhems II
Arnōlds Ūga Šojs
]]> 3769