kunsteniki Archives - Prūsas Tāutas Prēigara https://awizi.twanksta.org/tag/kunsteniki/ pirma prūsiska awīzi Fri, 16 Jul 2021 15:23:14 +0000 pru hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.2 107105543 Marīja Kōideli, kunsteniki https://awizi.twanksta.org/kalendars/marija-koideli-kunsteniki/ Fri, 16 Jul 2021 15:23:13 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3715 Skaitātun tālis →]]>
Marīja Kōideli

En 1838 m. līpas 16 d. gimma Marīja Kōideli (miksiskai Marie von Keudell), Laūnikai (kāims en Nadrāuwai sirzdau Wangrappin be Gumbinnin), kunsteniki.

Studīwusi si en Berlīnu.

Jāja en Niddan ērgi 1900 m.

Laiwāi prei krāntan
Laiwāi prei krāntan
Krīdis krantāi prei Rjūgenan, 1874 m.
Kāpas, 1890 m.
Krānts en Pamarrei
]]> 3715 Edeltrāuda Ābeli, kunsteniki https://awizi.twanksta.org/kalendars/edeltrauda-abeli-kunsteniki/ Tue, 27 Apr 2021 23:38:26 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=3428 Skaitātun tālis →]]>
Edeltrāuda Ābeli en 1989 m.

En 1924 m. sakkjas 28 d. gimma Edeltrāuda Ābeli (miksiskai Edeltraud Abel) en Kunnegsgarbu, kunsteniki.

En 1941 – 1942 m. makinna si en Kunnegsgarbas kunstas be dizītiskas skūlei.

En 1942 – 1944 m. studīwusi en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai prei Ēdwardan Bīskapan.

Butāi spenda gērbans
Debīkas mēstas malnīks
As kīrdi swāikstan. Subba-pōrtretan
Pamērisnas ast pawīrpas
En dabbai
Gēidantjai
Tusns dialōgs
Warā spīli
]]> 3428 Klēra Rāda-Tīseni https://awizi.twanksta.org/kalendars/klera-rada-tiseni/ Mon, 14 Dec 2020 22:38:14 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=2517 Skaitātun tālis →]]>
Zukenīkas buttan prei Galdapis azzaran


En 1894 m. sallwas 12 d. gimma Klēra Tīseni (miksiskai Claere Rohde-Thiessen) en Gērdawai, kunsteniki.

Studīwusi en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai.

En 1921 m. lapkrūtjas 23 d. Klēra Tīseni pastāi paminitā pra Āgnesin Mīgelin pirman rēizan en Prūsas awīzis artīkelu ezze Kalēndan jārmarkas izsadīnsnan en Kunnegsgarbas Kunnegan gatwei.

Pa pattiniskan tenā pastāi per Klēran Rādan-Tīsenin be praskīja en Kasseljan. Be wisāi tenesses bildjāi zuwwa en pannu pra Kasseljas bombardīsnan. Klēra etteikāwusi dins panzdau iz minīsnan.

Jūrjas kāuka prei Nawakursjans


Dēlas pāuzi


]]> 2517 Ingrīda Wāgners-Āndersona https://awizi.twanksta.org/nawwiniskai/ingrida-wagners-andersona/ Sun, 22 Nov 2020 21:02:32 +0000 https://awizi.twanksta.org/?p=2415 En 1905 m. lapkrūtjas 23 d. gimma Ingrīda Wāgners-Āndersona (miksiskai Ingrid Wagner-Andersson) en Alnāsteinei, kunsteniki.

Ingrīdas tāws bēi šwēds, māti bēi iz Bartas Rēzljan. En 1905 m. tenēi aujāja iz Šwēdijan en Prūsan – en Alnāsteinin, kwei kāupusis buttan en Auktastabban gatwei 42, en kawīdsmu gimma Ingrīda. Tenā kāimalukiwusi Alnāsteinis Luīzis skūlin, tēt dīgi makinna si glaubāsnan priwātai.

En 1931 m. Ingrīda wangīnusi Alnāsteinis aūktan licējan be pagaūwa studītwei en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai prei A. Partikelan be Skaitātun tālis]]>

En 1905 m. lapkrūtjas 23 d. gimma Ingrīda Wāgners-Āndersona (miksiskai Ingrid Wagner-Andersson) en Alnāsteinei, kunsteniki.

Ingrīdas tāws bēi šwēds, māti bēi iz Bartas Rēzljan. En 1905 m. tenēi aujāja iz Šwēdijan en Prūsan – en Alnāsteinin, kwei kāupusis buttan en Auktastabban gatwei 42, en kawīdsmu gimma Ingrīda. Tenā kāimalukiwusi Alnāsteinis Luīzis skūlin, tēt dīgi makinna si glaubāsnan priwātai.

En 1931 m. Ingrīda wangīnusi Alnāsteinis aūktan licējan be pagaūwa studītwei en Kunnegsgarbas kunstas akadēmijai prei A. Partikelan be P. Burmanan.

Ezze 1934 mettu tenā pagaūwa izsadīntun swāise dēlans en eraīnai izsadīnsnai en Kunnegsgarbu. Tenā spārtai dēlai be tūlan pintegaūja en Prūsai sen makinnewjan. Tenēi jāja en Ramīntas graūdenins, en Mazūriskan azzarans, prei Ēlbingan be Drūsas azzaran, prei Aīstjanmarjan, adder wissan pirman en Kursjan Kāpans – en Niddan, Pilkāpan, Melnakrāntin be kittans deīktans, ezze kawīdans tenā bilīwusi: “As wīda stan wissan pirzdau swāise akkins kāigi pastippan pāustan, pilnan sen tusnan be pakīwingiskan…“.

En 1937 m. Ingrīda Āndersona pastāi waistā pa izsadīnsnan en Ambūku.

En 1938 m. Ingrīda immusi delīkan en Tilzis Kultūris sawaītei be pirman rēizan Kunnegsgarbas Perōniska awīzi (Königsberger Allgemeine Zeitung) bēi peisāwusi ezze tennan be pabilīwusi tennan per ukaspārtaisjan A. Partikelas studēntinjan.  

En 1940 m. tenā pattinusi makinnewjan F. Wāgneran, adder pastāi per Wāgners-Āndersonan tenā en 1947 m.

En 1941 m. aujāja iz Kunnegsgarban en Mikskātautan.

En 1948 m. jāja en Šwēdijan kāimalukitun swāise tāwas būrwalkan.

Tenā glaubāwusi ilustrācijans per swāise sestras Ēdwigas Benkowskis lāiskans steisan afōrisman be pōezijas.

Kāigi peisāi kunstas kritīkerjai: tenesses galwas glāuban ast pakīwingiskan. Tenesses tautāspawida ast izwanginewīngi be zmānentis wīds araīkaui sen fantastiskan. Tenesses dēlan ast stūrnawan – sklāit ekstrawagāntiskan. Tenā milīwusi zēiman, – endirīwuns aīns krtīkeris, – kāigi tautāspawīdan, kawīda dāst kunsteniku abstraktans wīdans, dabba etkūmps pastāi per debban makinnewin, be tenesses bārwi ast gailā. Kitāi bilāi: tenesses ēntrewingjan serēptan telli spārts, kāi ainaseīlingiskas grazzu astits ēst kāusinaminan per dirītajan. Sta astits wētras assanis kēsmas engnessenis. Wissas kōnturis aumetta swāise grāfiskans glāubans be pastāi nireālas.

Būrwalks prei kanālan en zēiman


Pawīda en kāpans sen tīnklans, 1940 m.


Prei marrjan en Niddai


Meddjas azzaran en Wārmei


Prei Paupeljas azzaran


Gertas salā


Wārmisks kāims


En Niddai


Ingrīdas buttan en Alnāsteinei en Auktastabban gatwei, 42


Ingrīdas buttan teinū:

]]> 2415